CPC, CPM ve CTR Nedir? Reklam Metrikleri Nasıl Hesaplanır ve Yorumlanır

CPC, bir reklama yapılan her tıklama için ödenen tutardır; CPM reklamın bin kez gösterilmesinin maliyeti; CTR ise gösterimlerin yüzde kaçının tıklamaya dönüştüğüdür. Üçü aynı denklemin parçalarıdır: CPM'i CTR'ye bölerseniz CPC'yi bulursunuz. Bu yüzden "CPC yükseldi" cümlesi tek başına bir teşhis değildir; ya gösterim pahalılanmıştır ya da reklam daha az tıklanıyordur ve ikisinin çözümü farklıdır.

CPC Nedir?

CPC, "cost per click" yani tıklama başına maliyet. Reklam harcamasını tıklama sayısına bölerek bulunur. 12.000 TL harcayıp 1.500 tıklama aldıysanız CPC 8 TL'dir. Google Ads ve Meta raporlarında gördüğünüz değer bu ortalamadır; her tıklama 8 TL'ye mal olmamıştır, kimi 3 TL kimi 20 TL olmuştur.

Google Ads'te tıklama bedeli açık artırmayla belirlenir: aynı aramada reklam vermek isteyen herkes bir üst sınır teklif verir, ödediğiniz tutar bir alt sıradaki reklamı geçmeye yetecek kadardır. Reklamın kalite puanı yüksekse aynı sırayı daha düşük tıklama bedeliyle alırsınız. Meta'da da mantık benzerdir; fark, hedef kitlenin kalabalıklığı ve o kitle için rekabet eden reklamveren sayısıdır.

Türkiye'de CPC'nin "normal" değeri sektöre göre birkaç TL ile birkaç yüz TL arasında değişir. Hukuk, sigorta ve yazılım gibi müşteri değeri yüksek alanlarda tıklama pahalı; giyim ve ev ürünlerinde ucuz. Kendi hesabınız dışındaki rakamları kıyas için kullanırken temkinli olun: aynı sektörde marka araması ile genel arama arasında bile beş kat fark olabilir.

CPM Nedir?

CPM, "cost per mille": bin gösterim başına maliyet. Harcamayı gösterim sayısına bölüp bin ile çarparak hesaplanır. 12.000 TL harcama ile 400.000 gösterim aldıysanız CPM 30 TL'dir. Meta, YouTube ve görüntülü reklam ağı gibi gösterim satın aldığınız yerlerde temel fiyat göstergesi budur; Google arama reklamlarında ise ödeme tıklama başına olduğundan CPM yalnızca türetilmiş bir rapor değeri olarak görünür.

CPM'in yükselmesi genellikle sizinle ilgili değildir. Kasım ayında, bayram öncesinde ve seçim dönemlerinde aynı kitleye reklam vermek isteyen reklamveren sayısı artar, gösterim pahalılanır. CPM'in yıl içindeki seyrini bilmek, Kasım'da "reklamlarımız kötüleşti" demekle "pazar pahalandı" demeyi ayırt etmenizi sağlar.

CTR Nedir?

CTR, "click-through rate", tıklama oranı: tıklama sayısının gösterim sayısına oranı. 400.000 gösterimden 1.500 tıklama geldiyse CTR yüzde 0,375'tir. Reklamın gösterildiği kişiye ne kadar ilgi çekici geldiğini ölçer; metin, görsel, teklif ve hedeflemenin ortak sonucudur.

CTR'nin kendi başına iyisi kötüsü yoktur, karşılaştırıldığı şeyle anlam kazanır. Google arama reklamlarında marka aramalarında yüzde 20'nin üstü, genel aramalarda yüzde 3 ile 8 arası sıradan değerlerdir; Meta beslemesinde yüzde 1 civarı olağan, yüzde 2'nin üstü iyi sayılır. Bu aralıklar kesin eşik değil, kendi hesabınızda geçmişle kıyas için başlangıç noktasıdır.

Üçü Arasındaki İlişki

Bu üç metrik birbirinden bağımsız değildir. Gösterimi parayla alıyor, tıklamayı CTR ile elde ediyorsunuz; dolayısıyla tıklama maliyeti bu ikisinin sonucudur:

Bu denklem, raporda bir sapma gördüğünüzde nereye bakacağınızı söyler. CPC yükseldi ve CTR değişmedi: gösterim pahalılandı, rekabet ya da mevsim etkisi. CPC yükseldi ve CTR düştü: reklam yorulmuş ya da kitle genişletilmiş, kreatife ve hedeflemeye bakın. CPC düştü ve CTR yükseldi: iyi haber gibi görünür ama dönüşüm oranı da düştüyse ucuz, ilgisiz trafik topluyorsunuz demektir.

CPC'yi Düşürmenin İki Yolu

Tıklama bedelini düşürmek için teklifi kısmak akla ilk gelen yol; çoğu zaman sonuç, daha az gösterim ve aynı CPC olur. Kalıcı düşüş iki yerden gelir. Google Ads'te kalite puanı: reklam metninin aramayla ilgisi, beklenen tıklama oranı ve açılış sayfasının deneyimi 1 ile 10 arasında puanlanır; puanı 7'den 9'a çıkan bir anahtar kelime aynı sırayı belirgin biçimde daha ucuza alır. Meta'da ise sıklık: aynı kişiye haftada beş kez gösterilen reklamın tıklama oranı düşer, CPM aynı kalır ve CPC yükselir. Kitleyi tazelemek ya da kreatifi değiştirmek, teklifi kısmaktan daha çok işe yarar.

İkinci yol hedeflemeyi daraltmak değil, yanlış trafiği kesmek. Arama terimleri raporunda satışla ilgisi olmayan sorguları negatif kelime olarak eklemek, hem CTR'yi hem dönüşüm oranını yükseltir; CPC düşer çünkü artık ödediğiniz tıklamalar ilgili kişilerden gelir.

CPA: Bu Üçünün Ötesindeki Soru

CPC, CPM ve CTR reklamın "ne kadara, kaç kişiye, ne kadar ilgiyle" sorularını yanıtlar; "kaça sattım" sorusunu yanıtlamaz. Onun için CPA'ya, dönüşüm başına maliyete bakılır: harcama bölü dönüşüm sayısı. 12.000 TL harcama ile 60 satış, 200 TL CPA demektir. Bir e-ticaret sitesi için asıl karar metriği budur; CPC'nin 8 mi 12 mi olduğu, satış başına maliyetin ürün marjının altında kalıp kalmadığı kadar önemli değildir.

Aynı mantıkla gelir tarafı için ROAS kullanılır; ROAS nedir ve iyi ROAS kaç olmalı yazısında ayrıntısıyla anlattık. Metrikleri tek bir tabloda okumanın kısa yolu şu: CPM ve CTR reklamın girişini, CPC maliyetini, CPA ile ROAS sonucunu anlatır.

Raporda Hangi Metriğe Ne Zaman Bakmalı?

Küçük bir uyarı daha: Google Ads ve Meta raporlarında aynı adla görünen metrikler aynı şekilde hesaplanmaz. Meta "tıklama (tümü)" ile "bağlantı tıklaması"nı ayırır; ilki beğeni ve yorumu da sayar. Google'da "etkileşim" ile "tıklama" farklı sütunlardır. İki platformu yan yana koyarken bağlantı tıklamasını temel almak gerekir, yoksa Meta'nın CTR'si olduğundan iyi görünür.

AdsLuma'da reklam ekranları Google Ads, Meta ve LinkedIn için CPC, CPM, CTR ve CPA'yı aynı tanımla hesaplayıp yan yana koyar; Luma AI'a "bu ay CPC neden yükseldi" diye sorduğunuzda yukarıdaki ayrımı kendi verinizle yapar.

Reklam Metrikleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

CPC ne demek, nasıl hesaplanır?

Tıklama başına maliyet demektir. Toplam reklam harcaması tıklama sayısına bölünür: 12.000 TL harcama ve 1.500 tıklama için CPC 8 TL'dir.

CPM ile CPC arasındaki fark nedir?

CPM gösterimin, CPC tıklamanın maliyetidir. Gösterim satın alınan platformlarda CPM temel fiyattır; tıklama satın alınan arama reklamlarında CPC. İkisini CTR bağlar: CPC, CPM'in CTR'ye bölünmüş hâlidir.

İyi bir CTR kaç olmalı?

Platforma ve aramanın türüne göre değişir. Google arama reklamlarında genel aramalarda yüzde 3 ile 8, marka aramalarında yüzde 20'nin üstü; Meta beslemesinde yüzde 1 civarı olağan değerlerdir. Kendi geçmişinizle kıyas, sektör ortalamasından daha anlamlıdır.

CTR yüksekken satış neden düşük olabilir?

Reklam, sayfanın karşılamadığı bir beklenti yaratıyordur; ya da reklam ilgili ama satın almaya hazır olmayan bir kitleye gösteriliyordur. Tıklama oranıyla birlikte dönüşüm oranına ve CPA'ya bakmak gerekir.